კანის წარმონაქმნები

Uncategorized

კანის სოკოვანი დაავადებები

ზაფხულის პერიოდში მეტად აქტუალური ხდება კანის სოკოვან დაავადებებთან დაკავშირებული პრობლემები. გარემოს მაღალი ტემპერატურა, მომატებული ტენიანობა და  დაუფარავი კანის ხშირი მიკროტრავმები თუ სოკოვანი ინფექციით დაავადებულ ცხოველთან უშუალო  კონტაქტი მნიშვნელოვან  ხელშემწყობ ფაქტორებს მიეკუთვნება. ღია ფეხსაცმლის ტარებასთან ერთად ხშირად მივიწყებული  ფრჩხილის სოკოვანი დაავადებაც გვახსენებს თავს. დამოუკიდებლად ეს პრობლემა სუბიექტური შეგრძნებების არარსებობის გამო ხშირად როგორც კოსმეტიკური დეფექტი ისე ხდება შემაწუხებელი. თუმცა არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ ფრჩხილების სოკოვანი დაავადება ინფექციის წყაროა როგორც პაციენტის კანისთვის, ისე გარშემომყოფთათვის. განსაკუთრებით სიფრთხილით უნდა მოვეკიდოთ ბავშვებს, რომლებიც ხშირად ერთობიან მშობლების ფეხსაცმელების  ტარებით. ფრჩხილების მკვეთრი გასქელება, ფშვნადობა, მოყვითალო-მღვრიე  ან მოყვითალო-მორუხო ელფერი  აუცილებლად  საჭირობს სათანადო ყურადღებას. კანზე გამოვლენილი სოკოვანი ინფექცია სხვადასხვა სახის გამონაყარით ვლინდება, რაც გამომწვევის სახეობაზეა დამოკიდებული.

განსაკუთრებული თავისებურებით გამოირჩევა კანის ნაოჭებში განვითარებული კანდიდოზური ინფექცია. წითელი, მბრწყინავი ზედაპირის მქონე ზერელე ეროზიები, რომელთა გარშემოც, საღ კანზე აღინიშნება სატელიტური პაპულების არსებობა,  ხშირად  ვითარდება მსხვილი ნაოჭების არეებში (საზარდულის, იღლიის, მკერდქვეშა).  ვიწრო ტანსაცმლის ტარება, ჭარბი წონა, დიაბეტი, ჰიგიენის დაუცველობა,  ადგილობრივად სტეროიდული მალამოების გამოყენება თუ ხანგრძლივი ანტიბიოტიკოთერაპია  ამ ინფექციის ხელშემწყობ ფაქტორებს მიეკუთვნება.

გარუჯვის შემდეგ ზოგი პაციენტი  ვიტილიგოს დიაგნოზს თავად უსვამს საკუთარ თავს. ზოგჯერ არ ახსოვს, ზოგჯერ კარგი დაფიქრების შემდეგ ახსენდება კანის ამ უბნებზე არსებული  ლაქები, რომელიც განსხვავებულად  გამოიყურებოდა.   კანის სოკოვანი დაავადების ამ სახეობის სახელწოდებაც ხომ მის მრავალფეროვან გამოვლინებას ასახავს. სხვადასხვაფერი პიტირიაზის დროს წარმოქმნილი ლაქები შეიძლება იყოს  ვარდისფერი, მოყვითალო-ყავისფერი ან თეთრი.  თეთრი ფერის გამონაყარი ხშირად გამოვლინდება გარუჯულ კანზე.   

კანის სოკოვანი დაავადებების კლინიკური გამოვლინებების შესახაებ ინფორმაცია შეგიძლიათ იხილოთ საიტზე Dermalife.ge.

ერთად  ვიზრუნოთ თქვენი კანის ჯანმრთელობაზე!

კეთილი სურვილებით,

 დერმატოლოგი  ხათუნა კუდავა

Uncategorized

რა არის კავასაკის დაავადება და რა ცვლილებებს იწვევს იგი კანზე?

კავასაკის  დაავადება  უცნობი ეტიოლოგიის, მწვავედ მიმდინარე,  მულტისისტემური ვასკულიტია.  ეს  პათოლოგია გვხვდება  ძირითადად 12 წლამდე  ასაკის  ბავშვებში, უპირატესად  ხუთ წლამდე.

დაავადება ხასიათდება ცხელებით,  ცერვიკალური (კისრის ლიმფური ჯირკვლების) ლიმფადენოპათიით, კონიუქტივიტითა და  პათოლოგიური ცვლილებებით პირის ღრუში (ხშირად ვითარდება  ,,ჟოლოსებრი ენა).“  დაავადების  გართულებების მხრივ საყურადღებოა  გულ-სისხლძარღვთა  პათოლოგიები.  კავასაკის  დაავადებით  ბავშვებში ხშირად ვითარდება მიოკარდიტი,  სხვადასხვა  სახის რითმის დარღვევები და ზოგჯერ ანევრიზმებიც.  

კავასაკის დაავადებისთვის დამახასიათებელი ერთერთი მნიშვნელოვანი სიმპტომი კანზე გამონაყარია.  პოლიმორფული გამონაყარი კანზე ჩნდება დაავადების დაწყებიდან მალევე.  განსაკუთრებით ხშირად ვლინდება ურტიკარული და  დიფუზური მუქი წითელი ფერის  ლაქოვან-პაპულოზური გამონაყარი.  ვითარდება მკვეთრად  გამოხატული  ანთების სიმპტომები საფენის მიდამოში.  აღინიშნება  ხელისგულებისა და ტერფების  კანის  სიწითლე, თითებისა და ტერფების მკვეთრად გამოხატული შესიებით.  შესაძლოა გამოვლინდეს  მტკივნეულობა თითების მოძრაობისა და სიარულის გაძნელებითაც.  ტუჩები ხდება მშრალი და  აქერცვლადი.   

Uncategorized

როდის უნდა ვიყოთ ფრთხილად და როდის არის აუცილებელი სახიდან ხალის მოცილება – სტუმრად რადიო ფორტუნაში

გადაცემის ლაივი LIVE

როგორ უნდა მოვუაროთ სახეზე ხალებს და როდის უნდა მოვიცილოთ ხალები – ამ თემებზე დერმატოლოგმა ხათუნა კუდავამ გადაცემაში “სილამაზის აკადემია” ისაუბრა.

რა ტიპის ხალები არსებობს?

ხალებთან დაკავშირებით ბევრი მითი არსებობს, განსხვავებულია ადამიანების დამოკიდებულებაც მათ მიმართ. ზოგი თვლის, რომ ხალები მისი სხეულის ნაწილია და ამიტომაც ხელშეუხებელია, ზოგს კი იმდენად აწუხებს მათი არსებობა, როგორც კოსმეტიკური დეფექტის, რომ აუცილებლად თვლის მათ მოცილებას. რა უნდა ვიცოდეთ ხალების შესახებ იმისათვის, რომ  საკუთარ გარეგნობაზეც  ვიფიქროთ და არც ჩვენს ჯანმრთელობას მივაყენოთ ზიანი?
ხალი (ნევუსი) ნევუსური უჯრედებისგან განვითარებული  წარმონაქმნია, რომელიც ყველა ასაკის ადამიანში გვხვდება. ხალების უმრავლესობა კეთილთვისებიანია და მათგან მხოლოდ 20-30% აქვს მელანომად გადაგვარების რისკი. ხალები შესაძლოა იყოს თანდაყოლილი ან შეძენილი. სხვადასხვაგვარი  თანდაყოლილი  ხალები  ვლინდება დაბადებისთანავე ან ადრეულ ნეონატალურ პერიოდში. შეძენილი ხალების წარმოქმნა იწყება ბავშვთა ასაკში, გავრცელებისა და განვითარების პიკს კი პუბერტატულ ასაკში აღწევს. ხალების განვითარებაზე გარკვეულ გავლენას ახდენს ორსულობა და კლიმაქტერული პერიოდიც.

რასთან არის კავშირში ხალების რაოდენობა?

ხალების რაოდენობა გარკვეულ კავშირშია გენეტიკურ წინასწარგანწყობასთან, თუმცა მათ წარმოქმნასა და ზომაში ზრდაზე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს მზის სხივები. სწორედ ამიტომაც ხალების დიდი ნაწილი წარმოიქმნება კანის მზესთან უშუალო კონტაქტის უბნებში. განსაკუთრებულ ყურადღებას საჭიროებს მოგვიანებით ( 30 წლის შემდეგ) წარმოქმნილი ხალები, რომლებიც გაჩნდა მზისგან დაფარულ კანის უბნებზე და დიდი ზომის თანდაყოლილი ნევუსები.

ხალები შესაძლოა იყოს კანის დონესთან გათანაბრებული ან კანიდან ამოწეული, გლუვი ან მეჭეჭოვანი ზედაპირით,  სხვადასხვა ზომისა და  შეფერილობის (ვარდისფერი, ყავისფერი, ლურჯი, შავი). არსებობს უპიგმენტო ხალებიც. ხალი შესაძლოა განვითარდეს სხეულის ნებისმიერ ადგილზე, თავის თმიან მიდამოსა და ფრჩხილქვეშა არეებშიც.

როდის უნდა ვიყოთ ფრთხილად და როდის არის აუცილებელი ხალის მოცილება?

აუცილებლად უნდა გავითვალისწინოთ, მელანომის ოჯახური ანამნეზი, განსაკუთრებით დიდი ზომის ხალების არსებობა,  ხალების დიდი რაოდენობა და მათი არაერთგვაროვნება. მნიშვნელოვანია ხალების გარეგან ცვლილებებზე დაკვირვება.სწორედ გარეგანი ცვლილებების გამოვლენის  (ზომაში მკვეთრი ზრდა, არასწორი კიდეები, სხვადასხვაფერის პიგმენტების არათანაბარი განაწილება  წარმონაქმნში) და სუბიექტური ჩივილების  (წვა, ტკივილი, ქავილი) გაჩენის შემთხვევაში აუცილებლად უნდა მივმართოთ ექიმს. აუცილებლად გასათვალისწინებელია ხალების ხშირი დაზიანება, დამწვრობა და დაწყლულებაც. უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ ნებისმიერი ადამიანისთვის ნევუსის გარეგნული ცვლილებების შემჩნევა საწყის ეტაპზე მარტივი არ არის, განსაკუთრებით თუ ის მდებარეობს ზურგზე ან თავის თმიან არეში. ადამიანებს, კი რომელთაც სურთ რომ მოიცილონ ხალები როგორც კოსმეტიკური დეფექტი ან როგორც ავთვისებიან წარმონაქმნად გადაგვარების რისკის მქონე წარმონაქმნები, ვურჩევ ყურადღებით დააკვირდნენ თავიანთ წარმონაქმნებს და   პირველ ეტაპზე ჩაიტარონ  ციფრული დერმატოსკოპული გამოკვლევა.  ეს გახლავთ თანამედროვე, სრულიად არაინვაზიური მეთოდი, რომელიც საშუალებას იძლევა ადრეულ ეტაპზე გამოვავლინოთ ხალში მიმდინარე ნებისმიერი ცვლილება. წარმონაქმნის ავთვისებიანობის გამოსავლენად შექმნილი სისტემები (ABCD, 7-POINT CHECK-LIST, MOLE EXPERT MICRO) მახასიათებლების ციფრობრივი დამუშავების მეშვეობით საშუალებას იძლევა განისაზღვროს კონკრეტული ხალი უსაფრთხოა თუ აუცილებელია მისი მოცილება. გამოკვლევის შემდეგ პაციენტს ეძლება რეკომენდაციები და სასარგებლო რჩევები.

გადაცემის აუდიოჩანაწერი იხილეთ შემდეგ ლინკზე: https://fortuna.ge/fortuna/show-archive/rodis-unda-viyot-frtkhilad-da-rodis-aris-aucilebeli-sakhidan-khalis-mocileba-silamazis-akademia?fbclid=IwAR2l24VdxiBir9QsPPmpTWCLcYZcrzggMOohjr_8fnds7Heps4nXx27gEk4

Uncategorized

რა იწვევს კანზე გამონაყარის გაჩენას? ჟურნალი გზა

“კანის ჩირქოვანი დაავადებების კლინიკური გამოვლინება მრავალფეროვანია”

პეციალისტების თქმით, კანზე გამონაყარის გაჩენა ძალზე საყურადღებოა, რადგან ზოგჯერ ეს დაავადებაზე მიგვანიშნებს. რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება, როგორ უნდა მოვიქცეთ, როცა კანზე გამონაყარი გაჩნდება, ამ საკითხზე ექიმი-დერმატოლოგი, ასოცირებული პროფესორი ხათუნა კუდავა გვესაუბრება.

– კანის მოვლა ძალზე აქტუალურია, ხშირად ადამიანებს კანზე გამონაყარი აწუხებთ, ზოგჯერ ჩირქოვანია და ამას მტკივნეულად განიცდიან. რა იწვევს კანის ჩირქოვან დაავადებებს?

– ზაფხულის დადგომასთან ერთად, განსაკუთრებით აქტუალური ხდება კანის ჩირქოვანი დაავადებები. პიოდერმია კანის ჩირქოვანი დაზიანებაა, რომელიც მასში ჩირქმბადი მიკრობების შეღწევის შედეგად ვითარდება. კანის ჩირქოვანი დაავადებების, პიოდერმიების ბევრი სახეობა არსებობს. რაც შეეხება მათ განვითარებას, ეს საკითხი შეიძლება ორი მიმართულებით განვიხილოთ: ერთი, როგორც დამოუკიდებლად განვითარებული დაავადებების ჯგუფი და მეორე, როგორც კანის სხვა დაავადებების გართულებები. მოგეხსენებათ, კანს აქვს ბარიერული ფუნქცია, რაც მნიშვნელოვანი შემაფერხებელი ფაქტორია ვირუსული თუ ბაქტერიული ინფექციების განვითარებისთვის. როცა ეს ფუნქცია ირღვევა, მაშინ პიოდერმიების განვითარებისთვის საუკეთესო პირობები იქმნება. პროცესი რამდენიმე კომპონენტს მოიცავს: კანის pH-ის, ოფლისა და ცხიმის როგორც რაოდენობრივ, ისე შემცველობით ცვლილებებს, კანის მთლიანობის დარღვევებს (ნაკაწრები, ნახეთქები, სხვადასხვა სახის ტრავმების არსებობა). განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მივაქციოთ კანის სიმშრალეს, როცა განსაკუთრებით დაუცველია კანი. სწორედ ამიტომ არ უნდა დაგვავიწყდეს დღის განმავლობაში საკმარისი რაოდენობის სითხის მიღება და დამატენიანებელი საშუალებების აქტიური გამოყენება, აგრეთვე, კვების რაციონის ხილითა და ბოსტნეულით გამდიდრება.

– მაინც რა იწვევს ამ დაავადებას?

– პიოდერმიის გამომწვევები ძირითადად, სტაფილოკოკური და სტრეპტოკოკური ბაქტერიებია, იშვიათად – სხვა სახის. დაავადების წყარო შესაძლოა იყოს დაბინძურებული ჰაერი, ოთახის მტვერი, ტანსაცმელი და სხვა. ბაქტერიები კანის მექანიკური ან ქიმიური დაზიანების დროს წარმოიქმნება – ამ დროს მიკრობი კანის შრეებში აღწევს და ანთებას იწვევს. ჩირქის გაჩენა მიუთითებს, რომ იმ უბანზე ანთებითი პროცესი მიმდინარეობს. კანის ჩირქოვანი დაავადებების განვითარებას ხელს უწყობს ზოგადი დაავადებებიც, რომლებიც იმუნიტეტის დაქვეითებას იწვევს.

– რომელ დაავადებას გამოყოფდით?

– პიოდერმიის ხელშემწყობი შეიძლება გახდეს: კუჭ-ნაწლავის, ცენტრალური ნერვული სისტემის, ღვიძლისა და სისხლის დაავადებები, ვიტამინების ცვლის დარღვევა, ჰიპოვიტამინოზი და გადაღლა, ხშირია პიოდერმიების გამოვლენა შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულ პირებში. კანის ჩირქოვანი დაავადებების კლინიკური გამოვლინება მრავალფეროვანია და მოიცავს ფოლიკულიტებს, ვულგარულ სიკოზს (სინონიმი – სტაფილოკოკური სიკოზი), ფურუნკულს (ძირმაგარა). ფურუნკული სტაფილოდერმიის ღრმა ფორმაა, რომლისთვისაც დამახასიათებელია თმის ბუდისა და მისი გარემომცველი ქსოვილების ჩირქოვან-ნეკროზული ანთება, კარბუნკული (ეს არის ფურუნკულის გროვა, რომელიც ვითარდება კანქვეშ) და სხვა. პიოდერმიის ერთ-ერთი ძალზე გავრცელებული ფორმაა იმპეტიგო. კანის ეს პათოლოგია განსაკუთრებით მომატებული სიხშირით ზაფხულის პერიოდში და უპირატესად ბავშვებში გამოირჩევა. კანზე გამოვლინდება როგორც ზერელე ფორმის ჩირქოვანი დაზიანება, მეტად ფლიქტენების ფორმით, რომლებიც მოგვიანებით იფარება მოყვითალო ფერის ქერქით. განსაკუთებით ხშირად ზიანდება სახე, ტანი და კიდურები, თუმცა არც ასე იშვიათია გამონაყარი თავის თმიან არეში. დაავადება სწრაფად ვრცელდება ბავშვებში პირდაპირი კონტაქტის გზით ან საერთო დაინფიცირებული სათამაშოებითა და სხვა საყოფაცხოვრებო ნივთებით. წყალი იმპეტიგოს გამომწვევი არ არის, თუმცა ხშირი ბანაობა ხელს უწყობს გამონაყარის გავრცელებას, ისევე, როგორც საერთოდ, თბილი ტენიანი კლიმატი და ჰიგიენის დაუცველობა.

პიოდერმიების ფართოდ გავრ­ცელებულ ჯგუფს მიეკუთვნება ფოლიკულიტებიც ანუ თმის ფოლიკულის ანთება. თუმცა, ამ დაავადებაზე საუბრისას არ უნდა დაგვავიწყდეს მსგავსი კლინიკური გამოვლინებით მიმდინარე განსხვავებული ეტიოლოგიის პათოლოგიები (მექანიკური ფოლიკულიტი, სოკოვანი ინფექციით გამოწვეული ფოლიკულიტი, სტეროიდული ფოლიკულიტი, ოკლუზიური ფოლიკულიტი, “ცხელი აბაზანის” ფოლიკულიტი, ეოზინოფილური ფოლიკულიტი). მისი გამომწვევი მიზეზი, როგორც წესი, ბაქტერიული და სოკოვანი ინფექციაა. თავდაპირველ ეტაპებზე დაზიანება გამოიყურება როგორც მცირე ზომის წითელი ამობურცულობა ან თეთრთავიანი მუწუკი თმის ფოლიკულის გარშემო. თმის ფოლიკულა მცირე ზომის ჯიბისებრი სხეულია, რომელშიც თმა იზრდება. ინფექცია შესაძლოა გავრცელდეს და გარდაიქმნას ძნელად სამკურნალო, ფუფხიან მუწუკებად. მდგომარეობა არ არის სიცოცხლისთვის საშიში. თუმცა ფოლიკულიტი იწვევს ქავილს, ტკივილსა და უხერხულობას. მძიმე ინფექციები კი იწვევს თმის სამუდამო დაკარგვასა და ნაწიბურის გაჩენას. თუ პაციენტს აღენიშნება მსუბუქი ფორმა, მოსალოდნელია, რომ სახლის პირობებში მკურნალობის შედეგად, რამდენიმე დღეში ფოლიკულიტი გაქრეს. თუმცა ფოლიკულიტის უფრო სერიოზული შემთხვევების დროს საჭიროა ექიმთან კონსულტაცია. პიოდერმია ასევე შეიძლება იყოს ქავილით მიმდინარე კანის სხვა დაავადებების (მუნი, ატოპიური დერმატიტი და სხვა) გართულებაც, მეორადი დაინფიცირების შემთხვევაში.

დაავადების თავიდან ასაცილებლად მნიშვნელოვანია ჰიგიენისა და კანის მოვლის სწორი წესების დაცვა. როგორც უკვე აღვნიშნეთ, პიოდერმიის გამონაყარი ადვილად ვრცელდება, ამიტომაც მნიშვნელოვანია გამონაყარის გამოვლენისთანავე მიმართოთ დერმატოლოგს. ადრეული დიაგნოსტირების შემთხვევაში, პრობლემის გადაწყვეტა გაცილებით მარტივია და მკურნალობა ხშირად, ადგილობრივი სამკურნალო საშუალებებით შემოიფარგლება. გავრცელებული პიოდერმიები და ღრმა დაზიანებები კი მოითხოვს კომპლექსურ მკურნალობას ანტიბიოტიკებთან ერთად. თუ გამონაყარი გართულდა, ჯობს, შესაბამისი მკურნალობა ჩატარდეს, რადგან თვითმკურნალობით გამოწვეული დაზიანების მკურნალობა ხშირად, უფრო რთულია, ვიდრე დაავადების.

– რა უნდა გააკეთოს მშობელმა, თუ მის შვილს კანზე გამონაყარი ხშირად უჩნდება?

– როგორც გითხარით, ბავშვებში პიოდერმია კონტაქტით ვრცელდება, ამიტომ თუ ოჯახში გამონაყარი ერთ ბავშვს აქვს, სხვები უნდა მოერიდონ მის საწოლში ჩაწოლას, ჩახუტებას, მისი ტანსაცმლის გამოყენებას. მშობელმა ყურადღება უნდა მიაქციოს, რომ გამონაყარი არ გავრცელდეს. ბავშვებმა ხშირად იციან იმ ყავისფერი ქერქის მოგლეჯა, რომლის ქვეშაც ქსოვილების შეხორცება მიმდინარეობს. ამ შემთხვევაში პროცესი, რომელიც 8-10 დღეში დასრულდებოდა, შეიძლება მთელი თვის განმავლობაში გაგრძელდეს.

– კანის სიმშრალე ბევრ ადამიანს აწუხებს, რა იწვევს ამას?

– კანის სიმშრალე ანუ ქსეროზი კანის საკმაოდ გავრცელებული პრობლემაა, რომელიც ნებისმიერ ასაკში გვხვდება. ის შესაძლოა გამოვლინდეს როგორც დამოუკიდებელი პრობლემა და დაკავშირებული იყოს კანის სხვა პათოლოგიებთან ან სხვა დაავადებებთან თუ მდგომარეობასთან (შაქრიანი დიაბეტი, ჰიპოთირეოზი, არასრულფასოვანი კვება, ქიმიოთერაპიის შემდგომი პერიოდი). ასეთ დროს პროცესი ვითარდება თანდათან. დეჰიდრატაციის შედეგად კანი ხდება გაღიზიანებული და ანთებითი, ზედაპირი გაუხეშებული და მცირედ აქერცვლადია. აღინიშნება ამ უბნის გაწითლება და ქავილი. მშრალ კანზე ხშირად ჩნდება ნახეთქები. ღრმა ნახეთქები სისხლმდენია და მტკივნეული. მშრალი კანი დაუცველია და ადვილად შეღწევადია როგორც ბაქტერიული, ისე ვირუსული ინფექციებისთვის. მშრალი კანის განვითარებისთვის დიდი მნიშვნელობა აქვს გარემო ფაქტორებს. ტენიანობის შემცირება გარემოში ხელს უწყობს ამ პრობლემის განვითარებას, აქედან გამომდინარე, მშრალი კანი ხშირად დაკავშირებულია სეზონთან. დაბალი ტენიანობა და დაბალი ტემპერატურა ზამთარში იწვევს კანის რქოვანა შრეში წყლის რაოდენობის შემცირებას. მაღალი ტემპერატურა მშრალ გარემოში ასევე უარყოფითად აისახება კანზე. ერთ-ერთი ფაქტორია ასაკიც. ასაკოვან ადამიანებში მიმდინარე მეტაბოლური სინდრომები, შემცირებული სითხის მოთხოვნილება, კანის მიმდინარე ფიზიოლოგიური დაბერების პროცესი, საოფლე ჯირკვლების დაქვეითებული ფუნქციები – ეს ის ფაქტორებია, რომლებიც განაპირობებს კანის სიმშრალესა და დაქვეითებულ ელასტიკურობას. კანის დროებით გამოშრობა კი შესაძლოა დაკავშირებული იყოს ზოგიერთი მედიკამენტის მიღებასთანაც.

– ასეთი შემთხვევებისთვის რა რჩევებს მისცემთ პაციენტებს?

– მშრალი კანი უნდა დავიბანოთ თბილი და არა ცხელი წყლით. დავიბანოთ მარტივი დასაბანი საშუალებებით, არომატიზატორების გარეშე. გამოვიყენოთ დამატენიანებელი საშუალება უშუალოდ დაბანის შემდეგ, რამდენიმე წუთში. არჩევანი უნდა გავაკეთოთ ემოლიენტებისა და კრემების ადგილობრივ მოხმარებაზე. ბუნებრივი საშუალებებიდან, ლოკალური გამოყენებისთვის სასარგებლოა ზეითუნის ზეთისა და შიის კარაქის გამოყენება. ძალზე ეფექტიანია რძის მჟავას, შარდოვანას, ჰიალურონის მჟავას შემცველი დამატენიანებელი კრემები, ასევე, ლანოლინის შემცველი პროდუქტები. ვეცადოთ ჩვენი კვების რაციონი ხილითა და ბოსტნეულით მდიდარი იყო.


ჟურნალისტი – თეა ხურცილავა

http://gza.kvirispalitra.ge/life/7856-ra-itsvevs-kanze-gamonayaris-gachenas.html?fbclid=IwAR34gKiLG-G43Jwe82vH67dL2YgjRio-97jPJaH6kp9wnk4molY93eSK-ew

Uncategorized

პიოდერმია Pyodermia

პიოდერმია კანის ინფექციური დაავადებაა, რომელსაც იწვევს ჩირქმბადი მიკროორგანიზმები. პიოდერმიის გამომწვევები ძირითადად სტაფილოკოკური და სტრეპტოკოკული ბაქტერიებია, იშვიათად სხვა სახის. დაავადების წყარო შესაძლოა იყოს დაბინძურებული ჰაერი, ოთახის მტვერი, ტანსაცმელი და სხვა. პიოდერმია კანის ინფექციური, გადამდები დაავადებაა. მისი განვითარებისთვის აუცილებელია კანის ბარიერული ფუნქციის დარღვევა, რაც შესაძლოა უკავშირდებოდეს კანის დაზიანებას (ნაკაწრები, ნახეთქები, სხვადასხვა სახის ტრავმები),  კანის pH-ის,  ოფლისა და ცხიმის როგორც რაოდენობრივ, ისე შემცველობით ცვლილებებს. პიოდერმიების განვითარებას ხელს უწყობს ზოგადი დაავადებები, რომლებიც იმუნიტეტის დაქვეითებას იწვევს. ხშირია პიოდერმიების გამოვლენა შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულ პირებში, ჰიპოვიტამინოზისა და გადაღლის შემთხვევებშიც. კლინიკურად შესაძლოა გამოვლინდეს ფოლიკულიტის, ვულგარული სიკოზის, ფურუნკულის, კარბუნკულის, ჰიდრადენიტის, იმპეტიგოს ფორმით.

ზაფხულის პერიოდში მეტად გავრცელებულია, განსაკუთრებით ბავშვებში პიოდერმიის ერთერთი ფორმა იმპეტიგო.  მისი გამომწვევი უფრო ხშირად სტრეპტოკოკული ინფექციაა, თუმცა არაიშვიათია შერეული ტიპის სტრეპტო- სტაფილოკოკური ინფექციაც. კანზე გამოვლინდება როგორც ზერელე ფორმის ჩირქოვანი დაზიანება, ფლიქტენების ფორმით. განსაკუთებით ხშირად ზიანდება სახე, ტანი და კიდურები, თუმცა არაიშვიათია გამონაყარი თავის თმიან არეში. დაავადება სწრაფად ვრცელდება ბავშვებში პირდაპირი კონტაქტის გზით ან საერთო დაინფიცირებული სათამაშოებითა და სხვა საყოფაცხოვრებო ნივთებით. წყალი იმპეტიგოს გამომწვევი არ არის, თუმცა ხშირი ბანაობა ხელს უწყობს გამონაყარის გავრცელებას.

პიოდერმიის გამონაყარი ადვილად ვრცელდება, ამიტომაც მნიშვნელოვანია  გამონაყარის გამოვლენისთანავე მიმართოთ დერმატოლოგს. ასეთ შემთხვევაში პრობლემის გადაწყვეტა გაცილებით მარტივია და  მკურნალობა ძირითადად ადგილობრივი სამკურნალო საშუალებებით შემოიფარგლება.  გავრცელებული პიოდერმია მოითხოვს კომპლექსურ მკურნალობას ანტიბიოტიკებთან ერთად. ასეთ შემთხვევაში აუცილებელია ჩირქის ბაქტერიოლოგიური გამოკვლევა, გამომწვევის ზუსტად დასადგენად და სათანადო ანტიბიოტიკის შესარჩევად. პიოდერმია შეიძლება იყოს  ქავილით მიმდინარე კანის სხვა დაავადებების (მუნი, ატოპიური დერმატიტი და სხვა) გართულებაც მეორადი დაინფიცირების შემთხვევაში.  დაავადების თავიდან ასაცილიბლად მნიშვნელოვანია ჰიგიენისა და კანის  მოვლის სწორი წესების დაცვა. 

მთავარი

ხალი (ნევუსი) რა არის ხალი (ნევუსი) და რა უნდა ვიცოდეთ მის შესახებ


ხალი (ნევუსი) ნევუსური უჯრედებისგან წარმოქმნილი კანის კეთილთვისებიანი წარმონაქმნია, რომელიც ყველა ასაკის ადამიანში გვხვდება. თანდაყოლილ ხალზე ვსაუბრობთ, თუ იგი ვლინდება დაბადებისთანავე ან ადრეულ ნეონატალურ პერიოდში. შეძენილი ხალების წარმოქმნა იწყება ბავშვთა ასაკში, გავრცელებისა და განვითარების პიკს კი პუბერტატულ ასაკში აღწევს. ხალების რაოდენობა გარკვეულ კავშირშია გენეტიკურ წინასწარგანწყობასთან, თუმცა მათ წარმოქმნასა და ზომაში ზრდაზე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს მზის სხივები. სწორედ ამიტომაც ხალების დიდი ნაწილი წარმოიქმნება კანის მზესთან უშუალო კონტაქტის უბნებში. ხალების შეფერილობა და ფორმა განსხვავებულია და დამოკიდებულია კანის შრეებში პიგმენტების ჩალაგების სიღრმესა და რაოდენობაზე. მნიშვნელოვან დაკვირვებას საჭიროებს მოგვიანებით ( 30 წლის შემდეგ) წარმოქმნილი ხალები, რომლებიც გაჩნდა მზისგან დაფარულ კანის უბნებზე, ასევე დიდი ზომის თანდაყოლილი ნევუსები.

დერმატოლოგთან ვიზიტი აუცილებელია წარმონაქმნის გარეგანი ცვლილებებისა (არასწორი კიდეები, არაერთგვაროვანი შეფერილობა, სხვადასხვაფერის პიგმენტები წარმონაქმნში) და სუბიექტური ჩივილების (წვა, ტკივილი, ქავილი) გაჩენისთანავე. მეტად საყურადღებოა ხალის დაზიანება, დამწვრობა და დაწყლულებაც. უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ ნებისმიერი ადამიანისთვის ნევუსის გარეგნული ცვლილებების შემჩნევა საწყის ეტაპზე მარტივი არ არის. დღეს უკვე არსებობს ციფრული დერმატოსკოპული გამოკვლევა, რომელიც საშუალებას იძლევა ადრეულ ეტაპზე გამოვავლინოთ ხალში მიმდინარე ნებისმიერი ცვლილება, შევაფასოთ თუ რამდენად უსაფრთხოა ეს პროცესი ჯანმრთელობისთვის და ავირჩიოთ დაკვირვების ან დროული მოცილების ტაქტიკა.

მთავარი

თავის თმიანი არის მიკოზი Tinea capitis

თავის თმიანი არის მიკოზი ბავშვთა ასაკში გავრცელებული ინფექციაა. ეს დაავადება განსაკუთრებით საყურადღებოა იმ თვალსაზრისით, რომ ხშირად დიაგნოსტიკური შეცდომების საფუძველია. კლინიკური მრავალფეროვნებიდან გამომდინარე თავის თმიანი არის მიკოზი შესაძლოა როგორც ბაქტერიული ინფექციის (ფურუნკულის, კარბუნკული), ისე ბუდობრივი ალოპეციის, თავის თმიანი არის ფსორიაზის, აზბესტისებური ლიქენის, სებორეული დერმატიტის იმიტატორად მოგვევლინოს. თუ გაწუხებთ თავის თმიან არეში ერთი ან რამდენიმე შემოფარგლული, ანთებითი, მტკივნეული  უბანი, ზედაპირზე მრავლობითი პუსტულებით, რომელშიც თმის ღერები ადვილად ძვრება და ალოპეციის კერა ყალიბდება (მისი გამოსავალი შესაძლოა იყოს ნაწიბუროვანი ალოპეცია) ან ერთი ან რამდენიმე ნაკლებად ანთებითი ქერცლით დაფარული უბანი, კერაში გადამტვრეული თმის ღერებით, ნუ დაგვავიწყდებათ  თავის თმიანი არის მიკოზის არსებობა.  ამ შემთხვევაში აუცილებელია ექიმთან ვიზიტი, კონკრეტული გამომწვევის იდენტიფიცირება და სრულყოფილი მკურნალობის ჩატარება. დაავადება გადამდებია და გასათვალისწინებელია არამხოლოდ კონკრეტული პაციენტის გართულებების პრევენცია, არამედ კონტაქტში მყოფი პირების დაცვის უზრუნველყოფაც. საქართველოში ეს დაავადება თავისებური ეპიდემიოლოგიური და კლინიკური მახასიათებლებით ხასიათდება. ჩემი მრავალწლიანი კვლევის შედეგები ასახულია  სადისერტაციო ნაშრომში: ,,თავის თმიანი არის მიკოზების კლინიკურ-ეპიდემიოლოგიური ანალიზი.“

                                                                                                               ხათუნა კუდავა

                                                                                                          ექიმი დერმატოლოგი

                                                                                            მედიცინის აკადემიური დოქტორი

                                                                                                                ასოც. პროფესორი

მთავარი

დერმატოსკოპია – სკრინინგი კანის წარმონაქმნების დიაგნოსტიკაში

დერმატოსკოპია კანის წარმონაქმნების დიაგნოსტიკაში პირველი ეტაპია. ეს უახლესი მეთოდი საშუალებას იძლევა შეფასდეს როგორც პიგმენტური, ისე არაპიგმენტური წარმონაქმნის მდგომარეობა. სპეციფიური სტრუქტურის განსაზღვრა, ზომის, საზღვრების, პიგმენტური ჩანართების ფერისა და განაწილების ვიზუალიზაცია, განსხვავებული სისხლძარღვოვანი ელემენტების გამოვლენა დიაგნოზის დასმის მნიშვნელოვანი კომპონენტებია. წარმონაქმნის ავთვისებიანობის გამოსავლენად შექმნილი სისტემები მახასიათებლების ციფრობრივი დამუშავების მეშვეობით საშუალებას იძლევა განისაზღვროს კონკრეტული წარმონაქმნი უსაფრთხოა, საჭიროებს კონტროლსა და დაკვირვებას თუ აუცილებელია მისი მოცილება. ABCD, 7-POINT CHECK-LIST, MOLE EXPERT MICRO მონაცემების გათვალისწინებით იგეგმება მომდევნო ეტაპები. ციფრული დერმატოსკოპი საშუალებას იძლევა შევინახოთ სრული ინფორმაცია წარმონაქმნის არსებული მდგომარეობის შესახებ და შევაფასოთ ცვლილებები დროში. დინამიკაში დაკვირვების შემთხვევაში კონტროლის ვადები ირჩევა ინდივიდუალურად. საჭიროების მიხედვით იგეგმება ციტოლოგიური და პათომორფოლოგიური კვლევები. დერმატოსკოპია ინფორმაციულია ხალების, მელანომების, ბაზალურუჯრედოვანი კარცინომების, აქტინური კერატოზების, სებორეული კერატომების, ჰემანგიომების, ანგიოკერატომების, პიოგენური გრანულომის, ფიბრომების, დერმატოფიბრომების, ვირუსული მეჭეჭების, კონტაგიოზური მოლუსკების სადიაგნოსტიკოდ. ეს არაინვაზიური და ხელმისაწვდომი გამოკვლევა წარმოადგენს სკრინინგ – მეთოდს კანის წარმონაქმნების დიაგნოსტიკაში.

                                                                                                                ხათუნა კუდავა

                                                                                                          ექიმი დერმატოლოგი

                                                                                            მედიცინის აკადემიური დოქტორი

                                                                                                                ასოც. პროფესორი

თავის თმიანი არე და ფრჩხილები

ფსორიაზული ონიქოდისტროფია (ფრჩხილის ფსორიაზული დაზიანება)

ფრჩხილების ფსორიაზული დაზიანება ვლინდება ძირითადად კანის დაზიანებასთან ერთად დაავადებულთა 10-80%. დაახლოებით 5%-ში ის შეიძლება გამოვლინდეს დამოუკიდებლად.  ფსორიაზული ართრიტით დაავადებულებში ფსორიაზული ონიქოდისტროფია ვლინდება 70-80%-ში.

ფსორიაზული ონიქოდისტროფიის ძირითადი მახასიათებლები:

უფრო ხშირად ზიანდება ხელის მტევნების ფრჩხილები. ფრჩხილის ფირფიტის ჰისტოპათოლოგიური გამოკვლევით არ ვლინდება სოკოს მიცელიუმებისა და სპორების არსებობა, იკვეთება ფრჩხილის საწოლის ჰიპერპლაზია და ჰიპერგრანულოზი. მიკროსკოპული და კულტურალური გამოკვლევა სოკოზე ნეგატიურია. დიაგნოსტირების ძირითადი მეთოდია ონიქოსკოპია.

ფსორიაზული ონიქოდისტროფიის ძირითადი კლინიკური გამოვლინებანი:

წერტილოვანი ჩანაჭდევები

ბოს ხაზები

ჰიპერკერატოზი

ონიქოლიზისი

ლეიკონიქია

ზეთოვანი წვეთის ფენომენი

თავის თმიანი არე და ფრჩხილები

ფრჩხილების მედიალური ღაროვანი დისტროფია Dystrophia unguium canaliformis media

ფრჩხილების დაზიანება შესაძლოა უკავშირდებოდეს მავნე ჩვევას. კვნეტისა და ხახუნის მავნე ჩვევა ზოგჯერ იწვევს ფრჩხილის ფირფიტის შუა ნაწილში სიგრძივი ღარის გაჩენას, რომელიც წარმოადგენს  ჰორიზონტალური ნაპრალებით შექმნილ ზოლისებრ დაზიანებას. მუდმივ ტრავმას თან სდევს ფრჩხილის მატრიცის დაზიანება და ზრდის დარღვევა.